پاسارگارد آن سرزمین کوروش و داریوش را دریابید
بیائید دست در دست یکدیگر پاسارگارد که میراث باستانی ما نجات دهیم
عالمی را گفتند عالم بی عمل به چه ماند
گفت : به کندوی بی ثمر
عمله ای را گفتند عامل بی علم به چه ماند؟
گفت به وزیر پرضرر
چندی پیش در پی آبگيری سد كارون 3، صدها اثر به جا مانده از تاریخ ایلامی - اسلامی ایذه همچون آسياب ها، گورستانها، كاروانسراها و امامزاده ها_كه با معماري منحصر به فرد بومي منطقه يعنی سنگ ملات و گچ ساخته شده بودند_برای هميشه زير آب رفتند بدون آنكه باستان شناسان و كارشناسان ميراث فرهنگي توانايی و زمان كافی برای نجات همه اين آثار از خطر غرق شدن را داشته باشند .
آثار تاريخی سد كارون ۳ قربانی آن شدند تا دولت انجام هر پروژه بزرگ عمرانی را در مرحله طراحی و اجرا منوط به استعلام از سازمان ميراث فرهنگی و گردشگری كند. این مصوبه در هيأت دولت به تصويب رسيد اما هرگز به اجرا نرسید .
تنگه ۱۸ كيلومتری بلاغی در۹ كيلومتری آرامگاه کورش کبیر در پاسارگاد واقع شده است. این منطقه باستانی كه از گذشته به عنوان راه شاهی [که از آن می گذشته] شهرت داشته يكی از مهمترين چشم اندازهاي پاسارگاد محسوب می شود. احداث سد سيوند (۱۳۷۱) در تنگه بلاغی باعث شده است تا آثار موجود در اين تنگه مورد تهديد قرار گيرند. سد سيوند، جنجال برانگیزترین طرح عمرانی، روي رودخانه پلوار(سیوند) احداث شده است و پس از آبگيری حدود ۸ كيلومتر از این تنگه را به همراه آثار دوران آن به زیر آب مي برد و ۱۳۱ اثر را غرق مي كند.
هم اكنون با فشار آگاهان در زمینه میراث فرهنگی و دخالت یونسکو،چند گروه پژوهشی از دانشگاههای بولونياي ايتاليا، ورشو لهستان، كيوتو ژاپن، پژوهشگاه لومير فرانسه، مركز مطالعات ايران شناسی آلمان، مركز باستان شناسی آلمان و موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران تيم های مشتركی از ايران و كشورهاي خارجی(چندین گروه مختلف آلمانی، ايرانی لهستانی ، پنج تيم مشترك ايرانی- ايتاليايی ، ايرانی- فرانسوی و ايرانی- ژاپنی و...) تشکیل و کاوش هایی برای نجات محوطههای باستانی پشت سد سيوند، انجام داده اند. در اين كاوشها باستانشناسان توانستند بقايای معماری ، اشيا و گورهای باستانی متعلق به هزاره پنجم پيش از ميلاد تا دوران اسلامی را شناسايی كنند.
طبق تعريف يونسكو هر اثری كه از گذشته باقی مانده باشد و نشان از يك واقعه داشته باشد جزء آثار تاريخی محسوب می شود.
دانشمندان تاکنون سرگرم کاوش های باستان شناسی هستند تا پيش از آبگيری سد سيوند، دست کم بخشی از آثار تاریخی موجود در دشت پاسارگاد(مرغاب) را نجات دهند. در بین آثار کشف شده تنها آن دسته که قابل جا به جایی باشند نجات می یابند و تاکنون ۱۳۱ اثر شناخته شده دیگر(با توجه به ادامه کاوش ها تعداد این آثار رو به افزایش است) که عمدتا بناهای تاریخی هستند در خطر نابودی هستند .
در این میان ایجاد کمیته ای مردمی برای نجات آثار باستانی دشت پاسارگاد بیشترین سهم را در جهت روشنگری افکار عمومی و توجه یونسکو داشته است .