پیام رضا پهلوی

بمناسبت

صدمین سال انقلاب مشروطیت

۱۴ امرداد ماه ۱۳۸۵

هم میهنان عزیزم، 

انقـلاب مشروطیـّـت، مهــم تــرین و درخشـان تـرین رویــــداد اجتماعــی در تـــاریخ معاصــرایران است. این انقلاب با الهام ازاندیشه های روشنفکــران عصرروشنگری اروپـا، مَطلع گُسستنٍ ایــران از قــرون وسطی و طلیعۀ حکومت قانون، آزادیخواهی، تجــدّد، توسعۀ ملّـی ونــوگرایی فرهنگی بــود. انقـلاب مشروطیّت– همچنین– بخاطر تاثیرات شگفت آن، سرآغــاز آزادی و بیــداری ملّی در کشورهــای خاورمیانه بشمار می رَوَد. 

فلسفۀ سیاسی انقلاب مشروطیت، رعیّت را به ملّت تبدیل کرد و ملّت را پایۀ حاکمیّت قــرارداد و ضمن سلب پایــۀ الهـی حاکمیت و قوانیــن، ارادۀ ملّت را منشـاء حاکمیّت وقدرت دولت قلمداد نمود. با اینحـال، انقـلاب مشروطیّت بخاطرضعف های درونی و محدودیت های تاریخی خـود، نتوانست در رَوَنـد حوادث، کاملاً پیروز گردد و بهمین جهت، سرانجام منجر به مصالحۀ ناگزیر «مشروطه خواهـان» و«مشروعه طلبان» شد. این مصالحـه و تحولات آینـده نشان داد کـه رهبـران سیاســی و روشنفکرانی که برای استقــرارقانـون، آزادی، تجـدّد و توسعـۀ ملّـی تـلاش می کردنــد، با چــه موانع فرهنگی و مشکلات اجتماعی عظیمی روبرو بوده اند. 

خصلت ضد مشروطه و ضد تجـدّد انقلاب اسلامی و نتایج سیاه و هولناک آن، و نیـز فروریــزی دیوارهای توهّمـات ایدئولــوژیک در سال های اخیـر، آرمان های انقلاب مشروطیّت را بــرای عموم ایرانیــان (خصوصاً بـرای زنــان، جوانان و دانشجویان) دلپذیرتــرساخته است، هم ازاین روست که خواست ها و آرمـان های اساسـی انقلاب مشروطیّت، اینک خواست هـای اساسی همۀ نیروهای مترقی و آزادیخواهی است که در راه سربلندی و آزادی میهن مبارزه می کنند تا ملّت ایران بـه حقوق اساسی پایمال شــدۀ خــود دست یابـد. بــرتک تک مــا است که در شناخت و شناسانــدن این میراث مشترک و ملّی – که سرفصل درخشانی بـرای آزادی و قانون خواهی درتاریخ ایران گشود – همّت کنیم. 

انقلاب مشروطیّت بخاطرماهیّتِ تجدّد طلب و نوگرای خویش، جنبشی بود که رو به آینــده داشت. بــراین اساس، من در رسالـه ای، بــزودی دیدگاه های اساسی خود را دربارۀ ضرورت ها و چشم اندازهای آینده ارائه خواهم داد که امیدوارم باعث غنای گفتمـان مشروطه خواهـی و تجدّد طلبـی در ایـران گـردد. با این امیــد، صدمین سال انقلاب مشروطیّت را به همۀ هم میهنان ترقیخواه شادباش می گویم. 

خداوند نگهدارایران باد

رضا پهلوی